1. Kelime-i Şehadet
Birinci şart, şehadettir (Arapça: şahada); yani Allah'a ve O'nun Resulüne iman ettiğini dil ile ikrar etmektir. Bu, diğer bütün dinî görevlerin temelidir. Şahitler huzurunda “Ben şahitlik ederim ki Allah'tan başka ilah yoktur; yine şahitlik ederim ki Muhammed O'nun kulu ve elçisidir.” diyen kişi İslam'ı kabul etmiş ve böylece Müslüman olmuştur. Allah'a yapılan bu şahitlik; O'nun meleklerine, peygamberlerine, kutsal kitaplarına, ölümden sonra dirilişe, ahiret gününe ve kadere imanı da kapsar.
Hiç kimse İslam'ı kabul etmeye zorlanamaz; çünkü iman, vicdana, hür iradeye ve kanaate bağlı bir meseledir.
2. Namaz
İkinci şart, Arapçada salât denilen namazdır. Kelime-i şehadetten sonra namaz, bir Müslümanın en yüce görevidir. Güneş doğmadan önce, öğleyin, ikindi vakti, akşam ve gece kılınır; temiz ve uygun her yerde eda edilebilir. Camide kılınan cuma namazının ayrı bir yeri vardır. Namaz; seçilmiş surelerin okunmasını, Arapça dua ve tesbihleri belirli hareketlerle bir araya getirir. Namaz kılan kişi, Allah'ın huzurunda olduğunu kalbinde hissetmeyi amaçlar. Böylece mümin kötülüklerden alıkonur ve Allah'a yönelir. Vaktinde kılınamayan farz namazların sonradan kaza edilmesi gerekir.
Namaz ne zaman kılınır?
Günde beş vakit namaz vardır: güneş doğmadan önce ilk namaz olan sabah namazı kılınır. Öğleyin, güneş en yüksek noktasını geçip batıya doğru kaymaya başladıktan (zeval) sonra öğle namazı, ikindi vaktinde ikindi namazı, güneş battıktan sonra akşam namazı ve akşam alacakaranlığı (şafak) kaybolduktan sonra yatsı namazı kılınır.
Namaz nerede kılınır?
İmkân varsa namaz camide cemaatle kılınır. Bu mümkün değilse evde tek başına da kılınabilir. Önemli olan namaz kılınan yerin temiz olmasıdır; bu nedenle bir seccade ya da temiz bir örtü kullanılır. Ayrı namaz bölümleri bulunmadığı durumlarda kadınlar ve erkekler çocuklarıyla birlikte camide namazlarını kılabilirler. Bu durumda saf düzenine göre önde erkekler, arkalarında çocuklar, en arkada da kadınlar yer alır.
Namazda hangi yöne dönülür?
Namaz kılınacak yön bellidir: Müslüman, dünyanın neresinde olursa olsun, namazda Mekke'deki Kâbe'ye yönelmelidir.
Kâbe nedir?
Kâbe, binlerce yıl önce Allah'ın emriyle Hz. İbrahim ve oğlu Hz. İsmail tarafından, ilk ibadethanenin kurulduğu yere inşa edilmiştir. Küp şeklindeki bu dört köşeli mabet, İslam öncesi dönemde Arap Yarımadası'ndaki pek çok kabilenin ziyaret ettiği bir yerdi.
Mekkeliler her yıl Kâbe'ye yaklaşık 360 put yerleştirmişti. Hz. Muhammed (s.a.v.) bu putları Kâbe'den çıkararak onu asıl işlevine geri döndürdü. Bugün Müslümanlar her yıl bu mabedi ziyaret etmek için hacca giderler.
Namazda neler okunur?
Namazda Kur'an-ı Kerim'den hem ayetler hem de sureler ezbere okunur. Ayrıca Peygamberimizden nakledilen dualarla Allah'a yakarılır. Namaz; seçilmiş surelerin okunmasını, Arapça dua ve tesbihleri belirli hareketlerle bir araya getirir. Namaz kılan kişi, Allah'ın huzurunda olduğunu kalbinde hissetmeyi amaçlar. Böylece mümin kötülüklerden alıkonur.
3. Oruç
Üçüncü şart, Arapçada savm denilen oruçtur. Hicri kameri takvimin dokuzuncu ayı olan Ramazan'da Müslümanlara, imsaktan güneşin batışına kadar her türlü yeme içme, keyif verici madde kullanımı ve cinsel ilişki yasaktır. Oruç, insanı Allah'a yaklaştıran bir ibadettir. Beden ruha boyun eğdirilir; böylece nefis terbiyesi bir şükür ifadesi olarak ortaya konur. Oruç tutanlar, aç ve susuz olanların hâlini anlamayı öğrenir. Müslümanlar bu süreçte özellikle ihtiyaç sahiplerine karşı dayanışma gösterir. Ramazan, Ramazan Bayramı (Arapça: îdü'l-fıtr) ile sona erer.
4. Zekât
Dördüncü şart, “sosyal bir mali yükümlülük” olan zekâttır (Arapça: zakah). Zekât kelimesi “arınmak” ve “artmak” anlamlarına gelir. Nisap miktarı mala sahip olan Müslümanlar, mallarını “arındırmak” ve ilahi bereketle çoğaltmak için yılda bir kez fakir ve muhtaçlara yardım etmekle yükümlüdür. Zekâtın miktarı genel olarak her yıl malın %2,5'idir. Müslümanlar diğer insanlara bizzat ya da yardım kuruluşları aracılığıyla yardım eder.
5. Mekke'ye Hac
Beşinci şart, Mekke'ye yapılan hac ibadetidir. Arap Yarımadası'ndaki bu şehre yapılan hac yolculuğu, bir Müslümanın hayatının zirvesidir. Hac, hicri kameri takvimin son ayı olan Zilhicce'de yapılır. Her yıl yaklaşık iki milyon Müslüman bu kutsal şehre gider ve özel bir hâl olan ihrama girer. İçi boş, küp şeklinde bir yapı olan Kâbe, Müslümanların en kutsal mekânıdır. Kıble olması da ona ayrı bir değer kazandırır. Hac sırasında, daha doğrusu haccın sonunda, bütün dünyada Kurban Bayramı kutlanır. Bu bayramda, Hz. İbrahim'in oğlu Hz. İsmail'i kurban etmeye hazır oluşunun hatırasına küçükbaş ve büyükbaş hayvanlar kurban edilir.